Uzun süredir böyle demiyordum. İki haftadır ne duysam, hangi haberi okusam bu cümleyi kuruyorum: Bat Dünya Bat...
Dün, Oğuz Atay’ın Korkuyu Beklerken adlı kitabındaki bir öykünün içinde geçen “Ben buradayım sevgili okuyucum, sen neredesin acaba?” cümlesinin altını bir kez daha çiziyorum.
Bu gün 13 Aralık, ölümünün 33 yılında ona tekrar sesleniyorum:
Boşanıp annemlerin evine yerleştiğimde, bazı eşyalarım mecburen gözden düştü; çok sevdiğim şarap kadehlerim, değişik formlu şarap karafım, yemek takımlarım, masa örtülerim, seksi geceliklerim ve fotoğraf albümlerim…
Tam 4 yıl sonra, geçtiğimiz yaz, annemin yemek takımlarından sıkılınca bir değişiklik yapalım dedik. Annemin yemek takımlarını, bardaklarını kolileyip sığınağa kaldırdık, yerine benim yemek takımlarımı ve kadehlerimi çıkarttık. Uzun yıllar kolilerde kapalı kalan organze masa örtülerini, satenleri özgürlüklerine kavuşturduk.
Severim arada sırada eskileri anmayı… Yılların üzerimizdeki pozitif veya negatif etkilerini fark etmek ise bir başka duygunun penceresini açar yüreğimde. Belki biraz mutluluk, belki de biraz hüzün… Eğlenceli tarafını da unutmamak lazım…
Epeydir fotoğraf albümleri aklımdaydı. Emre’nin odasındaki gardrobun üzerinde oksijenle buluşacakları günü sabırsızlıkla bekliyorlardı.
Geçtiğimiz gecelerden birinde üşenmedim, merdivenin tepesine tırmanıp fotoğraf kolisini omuzladım. Bir anda içimi heyecanla karışık mutluluk sardı. Emre’nin bebeklik resimlerini çok özlemiştim ve sonunda onlara doya doya bakabilecektim.
Sabırsızlıkla koliyi kapatan bantları çıkardım. Her bir albümü, tozlarını alıp yere üst üste dizdim.
Kendime bir kupa sıcak meyve çayı hazırlayıp, albümlerin önüne yere bağdaş kurup oturdum.
Emre’nin ilk albümünü elime aldım. Kapağını araladığımda içinden bir sürü anı fırlayıp etrafa saçıldı.
Minicik doğan bebeğimin ilk fotoğrafları, evdeki ilk banyosu, bir emzirme seansından sonra ikimizin yatağın üzerinde uyuyakaldığı bir başka fotoğraf, ilk dişleriyle kameraya kocaman güldüğü, ayak başparmağını ağzına aldığı an, bir dolap çekmecesinde keşif halindeyken çekilmiş fotoğraf…
Yüzündeki bebek ifadesinin yavaş yavaş silindiğini, hatlarının daha belirginleştiğini, gözlerinde yine masum ama artık bebekçe olmayan bakışı gördüm.
Sonra kendi fotoğraflarımı elime aldım. Bebeklikten çocukluğa, ergenlik döneminde kendine yön bulmaya çalışan çirkince bir yüze geçişini belgeleyen, tatlıya düşkünlüğümü ortaya koyan etine dolgun genç kız fotoğraflarına, sonra kendine özen göstermeye çalışan genç bir kadını çerçeveleyen fotoğraflar… kimi güzel kimisi ise hatırlanmak istenmeyecek acı anılarla dolu fotoğraflar.
Değişen hayatımızın şahitleri fotoğraflar.
Yüzümüzde, hızla geçip giden yıllarla kalıcı yerlere sahip olan çizgilerin kendileri kadar kalıcı belgeleri fotoğraflar.
41 yaşın yaşlılık olmadığını şiddetle savunan benim bile süngülerimi bir anda alaşağı eden fotoğraflar. Yüzüme, gittikçe yaşlandığımı acımasız bir şekilde çarpan fotoğraflar.
Hayır, ertelemeye çalıştığım duygu fırtınaları ile beni yüzleştirdikleri için onlara kırgın değilim. Aksine, hayatın ertelemeye gelmeyecek kadar hızlı uçup gittiğini bir kere daha gösterdikleri için onlara minnettarım.
Hayatımda hâlâ varolan, kökleri çok eskilere dayanan dostlarımın farkındalığını arttırdılar.
Yaşadığımız yılların yadsınmayacak kadar güzel anlarla dolu olduğunu hatırlattılar.
Annemin ve babamın kabul etmekte direndiğim ilerleyen yaşlarını, onlara daha sıkı sarılmam için bir kere daha bana gösterdiler.
Ergen psikolojisiyle, arkadaşlarımın yanında beni küçük düşüreceğine inandığım minik kardeşimin, aramızdaki yaş farkını kapatarak önce yakışıklı bir delikanlı, ardından olgun bir eş ve sonunda minik Tuana’nın babası olduğunu gözlerimin önüne serdiler.
Bazıları beni çok güldürdü.
Değişen moda akımlarının bizlere yansımasını gördüm o fotoğraflarda.
Yıllarla, insanın kendini şekillendirmesi konusunda ne kadar bilinçlendiğini fark ettim.
Ve artık aramızda olmayan sevdiklerimizi gördüm fotoğraf karelerinde. Birkaç damla gözyaşı yanaklarımdan süzüldü.
O gece anılara kısa bir yolculuk yaptım.
Albümleri, daha rahat ulaşabileceğim bir dolaba yerleştirip geçmişle günümüzün muhakemesine derin bir yolculukla geceyi noktaladım.
"Aynaların içi insanlarla dolu. Görünmez insanlar bizi görürler. Unutulmuşlar bizi hatırlarlar. Biz aslında onları görürüz, görürken kendimizi. Peki biz gidince, onlar da mı giderler?" diyordu Aynalar adlı kitabının ilk sayfasında Eduardo Galeano.
Fotoğrafların içi de insanlarla dolu. Belki uzun zamandır göremediğimiz insanlarla. Unuttuğumuz insanları hatırlarız o fotoğraflarla. Hem değişen kendimizi hem onları görürüz bakarken o fotoğraflara. Peki fotoğraflar giderse herkes mi gider ?
Sigarayı Bırakalı Neredeyse Altı(6) Yıl Oldu!.. Bir Kahve, Bir Sohbet İle Ne Keyifli Giderdi!..
Ahhh.... Ya Yemek Sonrası?.. Muzur Bir Dedikoduya Tat Katar!... Hüzünlü Bir Konuya İse Keder!..
Altı(6) Yılı Heba Etmem!..
Şimdi!.. Elimde Kahvem, Kulağımda Patsy Cline, Yanımda Komutanım, Üstümde Kalın Hırkam, Dudaklarımda ise '' Merak Etme Sen Billur!.. Bugün O Her Yerde!.. ''
Bir ölüm haberi, benimle uzaktan ve yakından ilgisi olmayan bir ölüm haberi...Etkilendim... Etrafta pek çok ölüm vardı ama en son duyduğum oydu…Manasız bir biçimde etkilendim. Belki de aklımın bir köşesinde Aralık ayını benim için hep hüzne boğan ve hayatım ne kadar mutlu anlarla geçse de küçük bir tasalı karabulutun sağımda solumda dolaşıp gözpınarlarımda zamansız yağmur damlaları düşmesine neden olan bir ölüm olayıydı bunun sebebi...Tüm acımasızlığı ve soğukluğu ile aklımın karanlık pencerelerinde bir görünüp bir kaybolan bu hayaletin peşimi hiç bırakmamasıydı etkilenmemin nedeni...
Sonra dünümü ve bugünümü nasıl küçük sıkıntılarla heba ettiğimi, aldığım bir sürü yeni kararın geçmekte olan yeni yılın küf kokan zaman koridorlarında unutulduğunu, gene bir manasız bekleyişin içine kendimi kıskıvrak hapsettiğimi düşündüm. İlk gençlik yıllarımda zamanın geçmek bilmediğini, nasıl heyecanlı ve sabırsız olduğumu düşünüp güldüm. Bir gün geçer, bir daha geçer ve herşey aynı imiş gelirdi. Hayatımdan sadece bir gün öylesine geçse ne değişirdi ki? Aslında çok şey değiştireceğini hala anlayamadığımı farkediyorum.
Kendi kurduğum alışkanlıklarımdan ve beklentilerimden örülü dünyama öylesine bir şekilde gömülüyor, bunlardan bıksam da hiçbir harekette bulunmuyor ve atalet içine giriyorum ki...Yaşama ve yaşamaya dair cesaretimi kaybetmiş buluyorum kendimi. Belki kaçıyorum da ondan…Bahanelere sığınıyorum. Yekta Kopan'ın Sarmaşık adlı öyküsünde babanın söylediği gibi “ Kaçmak istedikten sonra sığınacak liman çok.” Düşünüyorum…Ne çok liman var deniz biraz dalgalandığında sığındığım aslında…Sonra bakınıyorum, su sakin, dingin ama bekliyorum…Başka tekneler de olması beni rahatlatıyor sanırım…Onlara bakıyorum….Ben de bekliyorum…Birinden, birilerinden destek mi istiyorum nedir? Liman içinde liman mı yaratıyorum…?
Teğmen Drogo da böyle yapmıştı diyor bir ses kafamda . Tatar Çölü’nü okurken tanıştığım Drogo. O da bir kalede ömrünü gelmesi mümkün olmayan Tatarlar’ı beklemek ile geçirmişti…Beni sarsan şu sözleri geldi dudağımın ucuna kadar:
"O zamana değin, çocukken insana sonsuz gibi görünen bir yolda yılların yavaş yavaş ve hafifçe geçtiği, böylece hiç kimsenin akıp gittiklerinin ayırdına varmadığı bir yolda, hep ilk gençliğinin kaygısızlığıyla ilerlemişti. İnsan bu yolda, sakin sakin, çevresine merakla bakarak ilerlerdi, aceleye gerçekten hiç gerek yoktu, ne arkanızda sizi sıkıştıran, ne de tabii, bekleyen hiç kimse bulunmazdı, arkadaşlarınız da kaygısız oynamak için sık sık durarak ilerlerdi. Evlerinin kapısından büyükler size dostça selam verir ve suçortaklığı dolu gülüşlerle ufku gösterirlerdi; böylece yürek yiğitçe ve tatlı arzularla çarpmaya başlar ve insan kendisini az ötede bekleyen harikulade şeylerin umudunu tadar; gerçi o şeyler henüz uzaktadır ama bir gün onlara ulaşılacağı kesin, tartışmasız bir biçimde kesindir.
Daha çok yol var mıdır? Yoo, şu ilerdeki nehri geçmek, şu yeşil tepeleri aşmak yeterlidir. Belki de varmışızdır bile. Şu ağaçlar, şu kırlar, şu beyaz ev belki de bizim aradığımız şeylerdir. Bir an bunun doğru olduğuna inanıp, orada durmak isteriz. Sonra, kulağımıza ilerde daha iyisinin olduğu çalınır ve tasasız bri biçimde yeniden yola koyuluruz.
İnsan böylelikle umut dolu, kendi yolunda gider durur; günler uzun ve sakindir, güneş yukarıda gökyüzünde parlamakta ve akşam bastığında üzülerek yok olmaya yüz tutmaktadır.
Ama bir noktada, belki de içgüdüsel olarak, insan geri döner ve arkasında bir kapının kapanarak dönüşü olanaksız kıldığını fark eder. İşte o zaman bir şeylerin değişmiş olduğunun ayırtına varırız; güneş eskisi gibi kıpırtısız değildir, hızla hareket etmektedir; ne yazık ki henüz bakmaya bile fırsat bulamadan, onun ufkun ucuna doğru hızla kaydığını, bulutların da gökyüzündeki mavi koylarda hareketsiz durmadığını, birbirlerinin üzerine çıkarak kaçtıklarını, iyice acele ettiklerini görürüz; zamanın geçtiğini ve günü gelince yolun zorunlu son bulacağını anlarız."
Yolun sonu…Ne zaman nerede birden yolun sonu olacak? Uzun bir yürüyüşün sonunda aniden ve beklenmedik bir biçimde mi çıkacak karşıma. Uzanacağım yatağıma ve bir perde mi inecek üzerime? Yoksa bir gece karanlığında farları olmayan bir kamyonete arkadan toslayacak mıyım ağabeyim gibi… Aniden…fren izi bile bırakmadan…Sonra…Uzun ıssız bir gecede arabanın içinde beni bulmalarını umarak… Bekleyecek miyim? O noktada diğer beklemelerim mi aklıma gelecek? Sahi nasıl oldu ağabey? Sığındığın limanlardan ayrılma kararı vermiş miydin? Yoksa sen Sarmaşık’taki babanın dediği gibi “Hep açık denizlerde miydin. Hep ufuk çizgisine doğru…" O zaman olmasa bile şimdi oralardasın herhalde...
İşte böyle düşüncelerle ilerlerken geçen akşam elimde bir iki alışveriş torbası, korunaklı ve görünürde ışıltılı hayatların olduğu bir alışveriş merkezinde öylesine yürürken aklıma Çağan Irmak’ın “ Bana Old & Wise Çal “adlı kısa filmi ve dudaklarıma Alan Parsons Project’in muhteşem şarkısı… takıldı. İnsan bazı gidişleri kabullenemeyince, bir trafik ışığında esmer ve siyah saçlı herkesi ağabeyi sanmaya devam ettiğinde...Neden olmasın diyor? Belki bir gün radyoyu açarım ve ağabeyim bana Old and Wise'ı armağan eder...
Limanlara ne mi olacak? Sanırım biraz daha bekleyeceğim…Önümde bir darboğaz görür gibiyim bu aralar.