Kazuo İşiguro'nun Değişen Dünyada Bir Sanatçı (An Artist of the Floating Road) adlı kitabı son zamanlarda okuduğum en incelikli yazılmış romanlardan biri oldu.Kazuo İşiguro bu kitabı ile 1986 yılında Whitbread Ödülü'nü almış. Yazar, Japonya'da doğmuş ve 1960 yılından sonra İngiltere'de yaşamaya başlamış ve "Beni Asla Bırakma" (Never Let Me Go) adlı romanı Times Dergisi tarafından İngilice yazılmış en iyi 100 roman arasında gösterilmiş.
Kütüphaneme baktığım zaman Kazuo İşiguro'nun Çocukluğumu Ararken (When We Were Orphants) , Uzak Tepeler (A Pale View of Hills) adlı iki romanının daha olduğunu gördüm.Çocukluğumu Ararken adlı romanına tarih atmışım (bu okuduğuma işarettir genelde) ancak hiç hatırlamıyorum ve bu nedenle bir daha okuyacağım. Kazuo İşiguro ile ilgili olarak bir diğer bilgim de Günden Kalanlar (Remains of the Day) adlı romanının senaryolaştırılarak film yapılması...
Belki hatırlarsınız başrollerde Anthony Hopkins ve Emma Thompsan oynuyorlardı ve ikisi de müthiş bir oyunculuk sergiliyorlardı. Özellikle Anthony Hopkins'in işine bağlılığı ile aşkı arasında kalışını Anthony Hopkins çok güzel canlandırıyordu. Hatta Anthony Hopkins'in oyunu o kadar inandırıcı idi ki filmin yarısında "Aaaaa! Yeter artık söylesene aşkını !" diye bağırası geliyordu insanın.
Kazuo İşiguro Değişen Dünyada Bir Sanatçı adlı bu romanında hikayesine İkinci Dünya Savaşı sonrasında toparlanmakta ve yaralarını sarmakta olan Japonya'yı fon olarak almış. Savaş'tan önce ünlü ve önemli bir ressamın (Ono) küçük kızının "miai"si (evlilik görüşmeleri) esnasında hayatına giriş yapıyoruz. Roman, geçmişi ve Ono'nun hikayesini "flasback"lerle aydınlatıyor. Ono'nun babasının ve üstadının gelenekçi ve katı disiplinli kuşağı ile Ono'nun inandıkları uğruna ilerici hareketlerde bulunan kuşağını öğreniyoruz. Ardından Ono'nun kuşağının yeni kuşakla arasındaki çatışmanın nedenini ve onların neredeyse "savaş suçlusu" olarak görüldüğünü anlıyoruz. Değişen ve en küçük kuşağı da torun temsil ediyor. Bu arada Japonya'nın dünya kültüründen de etkileşimi ve özellikle Amerika'dan etkilenişini satır aralarında ; kovboy fimleri ve Temel Reis'i izleyen torun sayesinde öğreniyoruz.
Ono'nun geçmişinde yatan ve o günler için doğru olduğuna inandığı şeylerin arkasından gidişinin değişen Japonya açısından nasıl bir yük olduğunu (evlilik görüşmeler yapan kızı açısından daha da fazla) ve geçmişi ile hesaplaşmasını içtenlik ve samimiyetle yüzleşmesini ve aynı zamanda bu yanlışların nasıl yorumlanması gerektiği hususunu ve bunlara dair geliştirdiği bir nevi özrü Kazuo İşiguro çok yalın bir dille anlatmış :" Bununla beraber kendine saygı duyan birinin geçmişte yaptıkları ile ilgili olarak sorumluluklarından kaçmayı sürdürmesini de anlamakta güçlük çektiğimi belirtmeliyim;bu her zaman basit olmayabilir ama hayatta yaptığı yanlışlarla yüzleşip onları kabullenmenin insana belli bir tatmin verip itibar kazandırdığı muhakkak. ".......temiz bir niyetle yapılan yanlışlar kesinlikle büyük bir utanç kaynağı sayılmamalı. Hatta asıl büyük utanç yanlışları kabul edememek." veya "...Öbürlerinin deneyecek cesaret veya iradelerinin olmadığı yerde siz başarısızlığa uğradıysanız, sonradan hayatınızın muhasebesini yaparken bununla teselli bulmalı, hatta derinden bir hoşnutluk bulmalısınız"......
Sözün kısası usta bir anlatıcı olan İşiguro'nun bu eserinde satır aralarında insana dair pek çok hususa inceden inceden yaklaşılıyor ve kendinizi yaptıklarınızla sorgularken hoş bir yöntem bulmanızı kolaylaştırıyor.
Değişen Dünyada Ayakta Kalabilmek Umuduyla....
Sevgiler
Billur
Jude Law Londra Wyndham's Tiyatrosunda Hamlet'i oynuyor. Eylül'den itibaren ise New York Broadhurst Tiyatrosunda Hamlet rolüyle performansını sergilemeye devam edecek. Sorarım size peki ne zaman İstanbul'a gelecek ? Hiçbir zaman mı ? Elbet bir gün mü ? Keşke sonbaharda hüzün kapının eşiğindeyken, New York'a ne alışverişe ne müzelere ne tatile sadece ama sadece Hamlet rolünde Jude Law'u seyretmeye gidebilsek ... Aycan
